السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آژير)

120

مباحثى پيرامون معارف قرآن كريم (فارسى)

شايد برخى اين سؤال را مطرح كنند كه اين نگرش « عبورى » چگونه صورت مىپذيرد ؟ پاسخ آن است كه تفاوت بسيار است ميان آن كه به « آينه » به عنوان « كالايى » براى خريدارى بنگرى يا آن كه به عنوان « منعكس » كننده چهره‌اى كه در آن نقش مىبندد نيز بدان توجّه كنى ، نگاه اوّل صرفاً متوجّه « خود آينه » است و در حالى كه نگاه دوّم نگاهى « عبورى » است براى ديدن صورت منعكس شده در آن و شايد انسان در اين حالت جز چشم كه مىبيند و صورتى كه ديده مىشود موقّتاً وجود آينه را فراموش كند . نگاه انسان نيز به معلومات خود به عنوان مسائلى موجود با نگاه او به اين اطلاعات به عنوان مسائلى كه عقل مكشوف ساخته تفاوت دارد ، مسائلى كه در آغاز پيچيده بوده و پس از آن كه در ابهامى از ظلمات قرار داشته به نور علم منوّر گشته و پس از آن كه در يك رديف درهم آميخته بوده با صفات آسمانى متمايز شده است ، مثلًا خير كه هيچ عاقلى در حسن آن ترديد روا نمىدارد براى فرد خشمگين و عصبانى با شر يكسان است ، امّا پس از آن كه به حال عادى بازگشت ، شر را از خير جدا مىسازد . امرى كه به وسيله آن دو حالت « خشم و هشيارى » از يكديگر جدا مىشوند همان چيزى است كه ما آن را « عقل » مىناميم و همان عاملى است كه هرگاه فرد از نشانه‌هاى آن بدان راه مىيابد موجب بيدارى آن مىگردد . امتناع جمع نقيضين كه انسان پس از رسيدن به